Η ψυχή των Κάτω Ασιτών, γεμάτη από ζωντανές παραδόσεις και δυναμική κοινωνική ζωή, εκφράζεται μέσα από τις δραστηριότητες του Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Γοργολαΐνι», ο οποίος αποτελεί την πολιτιστική καρδιά του χωριού. Με πολλούς εθελοντές και με τη βοήθεια του Συμβουλίου, ο Σύλλογος είναι ο κύριος διοργανωτής των μεγάλων πολιτιστικών εκδηλώσεων και πανηγυριών που διατηρούν άσβεστες τις παραδόσεις και ενισχύουν την κοινωνική συνοχή του τόπου.
Η παράδοση στις Κάτω Ασίτες δεν είναι κάτι το στατικό, αλλά μια βιωματική εμπειρία, και ο ετήσιος κύκλος των εκδηλώσεων λειτουργεί ως μια ανοιχτή πρόσκληση προς τον επισκέπτη να γίνει ενεργό μέλος της κοινότητας, να γευτεί, να ακούσει και να νιώσει την αυθεντική κρητική ψυχή.
Η Μεγάλη Γιορτή της Αγίας Παρασκευής
Η κορύφωση του ετήσιου προγράμματος των πολυήμερων Πολιτιστικών Εκδηλώσεων που οργανώνει ο Σύλλογος τοποθετείται κάθε χρόνο στις 26 Ιουλίου. Την ημερομηνία αυτή τιμάται το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής, όπου πραγματοποιείται ένα μεγάλο παραδοσιακό κρητικό γλέντι. Αυτές οι εκδηλώσεις προσφέρουν την ευκαιρία στον επισκέπτη να απολαύσει γνήσια εδέσματα της παλιάς παραδοσιακής κρητικής κουζίνας, να γευτεί τη νοστιμιά των τυροκομικών προϊόντων και να βιώσει την ανοιχτή καρδιά των κατοίκων.
Μέσα από αυτές τις δράσεις, ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Το Γοργολαΐνι» δημιουργεί τις απαραίτητες πλατφόρμες για την προβολή των οικονομικών και πολιτιστικών προϊόντων της περιοχής, συνδέοντας την πολιτιστική κηδεμονία με τη συνεταιριστική οικονομία.
Η Ζωντανή Παράδοση των Χιονάδων
Πέρα από τα καθιερωμένα πανηγύρια, οι κάτοικοι τιμούν και τα ιδιαίτερα τοπικά έθιμα. Ένα ξεχωριστό έθιμο που αναδεικνύεται μέσα από τη δράση της κοινότητας είναι αυτό των «χιονάδων» Ασιτιανών. Οι χιονάδες κατεβαίνουν στους «τάφκους»—κατακόρυφες σπηλιές σαν πηγάδια, οι οποίες βρίσκονται στην ανατολική πλευρά του Ψηλορείτη—για να ανασύρουν χιόνι, προκειμένου να πιουν παγωμένη κανελάδα. Αυτή η πρακτική, που παλαιότερα αποτελούσε επάγγελμα για την τροφοδοσία της πόλης του Ηρακλείου με πάγο σε εποχές που δεν υπήρχαν ηλεκτρικά ψυγεία, σήμερα διατηρείται ως ζωντανό έθιμο του τόπου.
Συνοψίζοντας, ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Το Γοργολαΐνι» διασφαλίζει ότι η πολιτιστική κληρονομιά των Κάτω Ασιτών δεν περιορίζεται σε μια απλή ανάμνηση, αλλά αποτελεί έναν ζωντανό και δυναμικό παράγοντα που διαμορφώνει το παρόν και το μέλλον της κοινότητας.