Αγία Παρασκευή

Η Εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, πολιούχου και προστάτιδας του ιστορικού χωριού των Κάτω Ασιτών, αποτελεί ένα ζωντανό πνευματικό και αρχιτεκτονικό κόσμημα στην καρδιά του χωριού. Οι Κάτω Ασίτες, άλλωστε, διαθέτουν έναν εντυπωσιακό αριθμό ιερών ναών, φτάνοντας τις 22 εκκλησίες, όμως ο ναός της Αγίας Παρασκευής είναι η πιο φημισμένη από αυτές.

Ιστορία και Θρύλος

Ο ναός αυτός, μία μονόκλιτη μικρή βασιλική, χτίστηκε σύμφωνα με ορισμένες πηγές το 1745, αν και συναντάται και η αναφορά για το 1700. Μετά την αναπαλαίωσή του, αναδείχθηκε η εξαιρετική λιθοδομία του.

Πάνω από την κύρια είσοδο του ναού βρίσκεται εντοιχισμένο ένα πέτρινο γλυπτό που παριστάνει την Αγία Παρασκευή να κρατά στο ένα χέρι τον Σταυρό και στο άλλο ένα κλαδί φοίνικα, σύμβολο νίκης και αθανασίας.

Η λαϊκή παράδοση και η βαθιά πίστη των κατοίκων συνδέονται άρρηκτα με έναν θρύλο της Τουρκοκρατίας. Κατά την περίοδο εκείνη, ένας Τούρκος, εξοργισμένος, στάθηκε μπροστά από την εκκλησία και πυροβόλησε το γλυπτό της Αγίας Παρασκευής. Ωστόσο, η σφαίρα εξοστρακίστηκε και χτύπησε τον ίδιο, προκαλώντας τον θάνατό του. Είναι αξιοσημείωτο πως, μέχρι και σήμερα, μπορεί κανείς να διακρίνει το σημάδι της σφαίρας πάνω στο γλυπτό.

Πνευματική και Κοινωνική Ζωή

Η εκκλησία βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και διατηρεί μια ζωντανή πνευματική παράδοση. Ενδεικτικά, στον ναό τελείται καθημερινά η ακολουθία της Παρακλήσεως από ευσεβείς γυναίκες, μια πρακτική που χρονολογείται από το 1974 μέχρι σήμερα.

Ο εορτασμός της πολιούχου Αγίας Παρασκευής, στις 26 Ιουλίου, αποτελεί το κορυφαίο γεγονός του χωριού. Οι εκδηλώσεις, που διαρκούν μία ολόκληρη εβδομάδα (από τις 19 έως τις 26 Ιουλίου), περιλαμβάνουν κρητικές μουσικές βραδιές, θεατρικές παραστάσεις και γαστρονομικά δρώμενα, με αποκορύφωμα ένα μεγάλο κρητικό γλέντι ανήμερα της γιορτής. Η επιτυχία της γιορτής στηρίζεται στην αγαστή συνεργασία όλων των τοπικών φορέων, αναδεικνύοντας τον ρόλο της εκκλησίας ως κέντρου κοινωνικής συνοχής.